Tanı Yöntemlerini Akılcı Kullanmak

Tıp teknolojisinde, özellikle de görüntüleme yöntemlerinde ki hızlı gelişmeler bir yanıyla daha hızlı ve daha kesin tanı olanakların kapısını açarken, bir yandan da hasta -hekim ilişkisinde bir dizi etik soruna da yol açmıştır.

Hastalar, hasta olmanın ızdırabı ve bir an önce deva bulmanın acelesi ile tüm tanı yöntemlerinden yararlanma talebi yaratmakta, hekimler ise artan talebin baskısı ve özellikle de görüntülü tanı yöntemlerini bir çırpıda kullanıvermiş başka hekimlerle kıyaslanarak "kötü hekim" olma kaygısıyla talebin artışına katkıda bulunmaktadırlar. Bu artışa neden olan bir diğer olgu hiç şüphesiz hekim başına düşen hasta çokluğu ve hastanın muayenesine ayrılması gereken sürenin azlığıdır.

Oluşan bu kısırdöngü hastada "bana gereken her şey yapıldı", iç huzurunu" hekimde ise "iyi hekim olma" rahatlığını yaratmaktadır. Bu süreç, hastayı sağlıklı bir hekim -hasta ilişkisinde aslında neyi talep etmesi gerçeğinden uzaklaştırmakta, hekimin sahip olduğu klinik yetenekleri köreltmektedir. Oysa hekimlik sanatı, yüzyıllar boyu tıp biliminin gelişmesine katkıda bulunan bütün hekimlerin yaptığı gibi öncelikle gözlemek, dinlemek, muayene etmek; bu gözlem ve verilerin ışığında tanı yöntemlerini kullanarak bir senteze varabilmek sanatıdır.

Hiçbir tanı yöntemi iyi bir öykü olma ve ayrıntılı bir fizik muayenenin yerini tutamaz ve aslında hastalığın tanısının yüzde seksenini bu iki değerli yöntem oluşturur."Klinik sezgi" bir hekimin hiç yitirilmemesi gereken en değerli duygusudur.

Tanı yöntemlerinin akılcı kullanımı; tıp teknolojisi kullanımı bedellerinin giderek artması nedeniyle sadece bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde değil; aslında tüm dünyada, sınırlı kaynakların adil paylaşımı açısından yaşamsal bir zorunluluktur.

Tanı yöntemlerinin akılcı kullanımı; tıbbi ve etik bir gereklilik olarak kabul edilmedikçe, sorun hastalar açısından gittikçe artan maliyetleri, israf edilen kaynaklar; hekim açısından bir tür klinik körleşme ve her iki taraf için ise bozulan ve mekanikleşen hekim -hasta ilişkisi demek olacaktır.